Czy w piecu na ekogroszek można palić pelletem?

Tak, w wielu kotłach na ekogroszek można palić pelletem, ale wymaga to modyfikacji, zmiany ustawień i zachowania dużej ostrożności. Bez tego spalanie pelletu bywa mało efektywne i może prowadzić do awarii podajnika albo zasmolenia kotła. Sprawdź, kiedy taka zamiana ma sens i jak ją bezpiecznie przeprowadzić.

Czym różni się ekogroszek od pelletu?

Ekogroszek to węgiel kamienny lub brunatny o drobnej granulacji. Wyróżnia się wysoką kalorycznością, która zwykle przekracza 24 MJ/kg, a także niską zawartością siarki – najczęściej poniżej 1% – oraz niską spiekalnością. Dzięki temu w nowoczesnych kotłach z podajnikiem spala się dość równomiernie i pozostawia mniej zanieczyszczeń niż tradycyjny węgiel.

Pellet drzewny ma formę granulatu tłoczonego z odpadów drzewnych i roślinnych. Jego wartość opałowa jest niższa i wynosi najczęściej 15–18 MJ/kg, a pellet ze słomy pszennej osiąga około 16 MJ/kg. Mimo to pozostaje paliwem wygodnym, a przy tym generuje wyraźnie mniej popiołu niż ekogroszek.

Te różnice wyjaśniają, dlaczego piece na pellet i ekogroszek nie są konstrukcyjnie wymienne bez dodatkowych zmian.

Czy w piecu na ekogroszek można palić pelletem?

W teorii taka zamiana jest możliwa, ale kocioł na ekogroszek nie jest fabrycznie przystosowany do pelletu. Palnik i podajnik pracują w innych warunkach, dlatego pellet spala się mniej stabilnie i często zostawia osady smoły na ściankach wymiennika. W skrajnych przypadkach może dojść do cofnięcia się żaru w stronę zasobnika.

Kocioł na ekogroszek najlepiej pracuje na paliwie, do którego został zaprojektowany. Każda zmiana paliwa powinna być poprzedzona oceną konstrukcji palnika i możliwości sterownika.

Wielu użytkowników decyduje się jednak na testy, zwłaszcza gdy jakość dostępnego ekogroszku jest niska. W kotłach nowszej generacji zmiana trybu pracy w sterowniku na pellet potrafi przynieść zadowalające rezultaty, choć zużycie paliwa rośnie. Najczęściej obserwowane skutki to:

• większe zużycie pelletu w stosunku do ekogroszku,
• zwiększone osadzanie się sadzy i smoły,
• konieczność częstszego czyszczenia komory spalania,
• ryzyko zapchania lub przegrzania podajnika.

Trzeba też pamiętać, że odwrotna zamiana, czyli palenie ekogroszkiem w kotle na pellet, jest znacznie bardziej ryzykowna. Podajniki pelletowe są przystosowane do lekkich granulek, a cięższy i bardziej kaloryczny ekogroszek wymaga wyższej temperatury spalania, wytwarza więcej popiołu i sadzy, może zablokować mechanizm podający oraz uszkodzić palnik.

Jak dostosować kocioł na ekogroszek do spalania pelletu?

Jeśli decydujesz się na pellet w kotle na ekogroszek, instalacja musi być szczelna, a zmiany najlepiej skonsultować z serwisantem. Podstawą jest montaż zabezpieczenia przed cofaniem się żaru oraz właściwa konfiguracja sterownika.

Zabezpieczenie przed cofnięciem żaru

Podczas spalania pelletu może wystąpić zjawisko cofania się żaru do podajnika. Aby temu zapobiec, stosuje się prosty układ nazywany popularnie strażakiem. To pojemnik z wodą montowany na rurze podajnika, który w razie zagrożenia gasi płomień i chroni zasobnik przed zapłonem. Niektóre sterowniki mają również funkcję cofnięcia ognia z podajnika.

Warto też zrezygnować z funkcji podtrzymywania żaru. Po wyłączeniu palnika z pelletu potrafi parować smoła, która osadza się na ściankach kotła. Zamiast ciągłego podtrzymania lepiej całkowicie wygasić palenisko i w razie potrzeby rozpalić kocioł od nowa.

Ustawienia sterownika i temperatury

W kotłach z automatyką zwykle przełącza się typ paliwa na pellet, a następnie koryguje czas podawania i siłę nadmuchu. Pellet podaje się krócej, ale częściej, aby żar nie zapadał się zbyt nisko. Nadmuch zwykle trzeba zmniejszyć, a temperaturę zadaną utrzymywać w przedziale 65–75°C, co ogranicza skraplanie się smoły. Każda instalacja działa nieco inaczej, dlatego parametry warto dopasować stopniowo.

Podczas palenia pelletem w kotle na ekogroszek utrzymuj temperaturę zadaną w zakresie 65–75°C, aby ograniczyć osadzanie się smoły.

Czy palenie pelletem w kotle na ekogroszek jest opłacalne?

Opłacalność zależy przede wszystkim od relacji cen obu paliw i od sprawności kotła. Pellet ma niższą wartość opałową, dlatego do wytworzenia tej samej ilości ciepła potrzeba go więcej. W praktyce użytkownicy często przyjmują, że zamiast 1 tony ekogroszku może być potrzebne około 1,5 tony pelletu. To oznacza, że pellet zaczyna się opłacać dopiero przy odpowiednio niskiej cenie za tonę.

Dodatkowym kosztem bywa częstsze czyszczenie kotła oraz ewentualne modyfikacje palnika i podajnika. Zaletą są natomiast mniejsze ilości popiołu, łatwiejsze utrzymanie porządku w kotłowni i bardziej ekologiczny charakter paliwa. Popiół z pelletu można wykorzystać jako nawóz ogrodowy, czego nie zrobisz z popiołem po ekogroszku.

Jakie kotły pozwalają palić pelletem i ekogroszkiem?

Jeśli zależy Ci na możliwości wyboru paliwa, lepszym rozwiązaniem niż przerabianie kotła jednopaliwowego jest kocioł wielopaliwowy. Takie urządzenia mają palnik przystosowany zarówno do pelletu, jak i do ekogroszku. Specjalnie zaprogramowany sterownik rozpoznaje dostarczone paliwo i samodzielnie dostosowuje parametry pracy.

Kocioł wielopaliwowy sprawdza się zwłaszcza wtedy, gdy ceny opału mocno się zmieniają w ciągu sezonu. Trzeba jednak pamiętać, że nawet takie urządzenie nie zawsze osiąga identyczną efektywność dla obu paliw. Przed zakupem warto porównać parametry techniczne i dopasować moc kotła do zapotrzebowania budynku.